W Gwinei Bissau policja rozbiła siatkę, która wabiła ludzi obietnicą pracy i pomocy w dotarciu do Europy. Około 70 osób, głównie z innych krajów Afryki Zachodniej, zostało oszukanych i przetrzymywanych wbrew woli. Choć są już na wolności, wiele z nich nie ma pieniędzy na powrót do domu.
Jak działała siatka
Operacja policji w stolicy kraju, Bissau, odbyła się 21 października. Wszczęto ją po skargach ofiar, które zgłaszały porwania i oszustwa. Śledczy poinformowali, że zatrzymano więcej niż pięciu podejrzanych. Pomogły im informacje od Interpolu.
Według policji grupa działała przez firmę przykrywkę. Obiecywała zatrudnienie i pomoc w migracji do Europy. Żeby uwiarygodnić swoją działalność, podawała fałszywe dane kontaktowe rzekomych biur w Kanadzie, Stanach Zjednoczonych i Portugalii. Za podróż do Gwinei Bissau sprawcy mieli żądać od 400 tys. do 700 tys. franków CFA, czyli kwot wielokrotnie wyższych niż zwykła cena przejazdu.
Na miejscu ofiary miały być zatrzymywane, poddawane presji i zmuszane do udziału w oszukańczych piramidach finansowych. Musiały przez media społecznościowe namawiać do nich kolejne osoby. Pochodziły m.in. z Gwinei, Mali, Wybrzeża Kości Słoniowej i Senegalu.
Historie poszkodowanych
26-letnia Sadio Konimba z Mali, wdowa samotnie wychowująca córkę, zapłaciła za podróż od 100 do 125 tys. franków CFA (ok. 150–190 euro). Liczyła na pracę i szansę wyjazdu do Europy. Gdy chciała wrócić do domu, pieniędzy jej nie zwrócono. Według jej relacji mężczyźni z Senegalu obiecali oddać pieniądze, jeśli zacznie dla nich „pracować”. Odmówiła i do dziś nic nie odzyskała.
21-letnia Jane z Sierra Leone opowiadała agencji AFP o próbie gwałtu i próbach zmuszenia jej do prostytucji. 23-letni Issa z Gwinei zapłacił przemytnikowi ok. 1000 euro. Twierdzi, że gdy odmówił werbowania kolejnych osób, groziła mu śmierć.
Wolność bez środków na powrót
Tydzień po akcji uratowani nadal tkwią w Bissau. Konimba mieszka tymczasowo u znajomej i zdołała pożyczyć około 75 tys. franków CFA, czego nie wystarczy na bilet do Bamako. Gwinejska straż graniczna i urząd migracyjny również nie mają środków na sfinansowanie powrotów. Kontakt z placówkami dyplomatycznymi państw ofiar został nawiązany, ale konkretnych ustaleń na razie brak.
Bubacar Ture, szef Gwinejskiej Ligi Praw Człowieka, mówi o niepokojącej skali zjawiska. W maju w podobnej akcji uwolniono 60 cudzoziemców. Zwraca uwagę na brak pomocy dla poszkodowanych:
- nie ma publicznych schronisk dla ofiar,
- prywatne ośrodki mają ograniczone miejsca,
- brakuje wsparcia psychologicznego i pieniędzy na tymczasowe zakwaterowanie.
– Nie ma publicznych schronisk dla takich przypadków – powiedział Ture w rozmowie z DW. Pochwalił policję za działania mimo skromnych zasobów, ale wezwał rząd i partnerów międzynarodowych do większego wsparcia. Jego zdaniem siatki wykorzystują słabość państwowych instytucji, a szczególnie narażone są kobiety.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Sprawa nie dotyczy bezpośrednio Polski ani Unii Europejskiej, ale pokazuje, jak działają przestępcy żerujący na marzeniach o pracy w Europie. Gwinea Bissau, od odzyskania niepodległości w 1975 roku targana niestabilnością polityczną, jest też znana jako punkt przerzutowy kokainy płynącej do Europy. Oferty „pewnej pracy za granicą” za wcześniejszą opłatą i z koniecznością wciągania innych osób to klasyczne sygnały ostrzegawcze, także w Europie.
Dla polskiego czytelnika to także przypomnienie, że handel ludźmi zaczyna się często od pozornie zwykłej oferty znajomego lub ogłoszenia w sieci. Przed wyjazdem warto sprawdzić pracodawcę w oficjalnych źródłach i nie przekazywać pieniędzy nieznanym pośrednikom.
Źródło: DW – „Human trafficking victims stranded in Guinea-Bissau”
